Bir Kültür Mimarı:
Hasan Âli Yücel
Cumhuriyet tarihimizin en vizyoner isimlerinden birisi olan, Köy Enstitüleri’nin mimarı ve dünya klasiklerini dilimize kazandıran eski Milli Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel, vefatının yıl dönümünde hâlâ bir “kültür devrimcisi” olarak anılıyor.
Türkiye’nin eğitim ve kültür hayatında silinmez izler bırakan, “Aydınlanma Hareketinin Kaptanı” Hasan Âli Yücel, vefatının yıl dönümünde rahmet ve minnetle anılıyor. Sadece bir siyasetçi değil; bir felsefeci, şair ve gerçek bir entelektüel olan Yücel, Türkiye’nin kültürel çehresini değiştiren devrimlerin odağındaki isimdi.
Neden Unutulmaz?
Hasan Âli Yücel’in Milli Eğitim Bakanlığı (1938-1946) dönemi, Türkiye için bir “Rönesans” niteliğindeydi. İşte onun mirasını ölümsüz kılan başlıklar:
Köy Enstitüleri: “Eğitim üretim içindir” diyerek Anadolu’nun çocuklarına bilimin ve sanatın kapılarını açtı.
Tercüme Bürosu: Dünya edebiyatının 500’e yakın temel eserini Türkçeye kazandırarak halkın evrensel kültürle bağ kurmasını sağladı.
Ankara Devlet Konservatuvarı: Sahne sanatlarının kurumsallaşmasına öncülük etti.
Ansiklopedik Atılım: Türk Ansiklopedisi ve İslam Ansiklopedisi gibi dev projeleri başlattı.
“Benim asıl sevdam;
bu memleketin çocuklarının ellerine dünya kitaplarını verebilmekti.”
— Hasan Âli Yücel
Hasan Âli Yücel, sadece eğitimi yönetmedi; aynı zamanda üretti. “Can Yücel’in babası” olmanın ötesinde, yazdığı şiirler ve felsefi incelemelerle edebiyatımızın mütevazı ama güçlü bir sesi oldu. Onun döneminde atılan temeller, bugün hâlâ modern Türkiye’nin kültürel kolonlarını oluşturuyor.
Rahatsızlığı ve Ölümü
Bir döneme damgasını vuran eğitim ve kültür adamı Hasan-Âli Yücel, 26 Şubat 1961 sabahı, İstanbul’da misafir olarak kaldığı Prof.Dr. Tevfik Sağlam’ın evinde enfarktüs’ten vefat eder. Cenazesi, 3 Temmuz 1943’te açılışını yaptığı İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi 3- Îç Hastalıkları Kliniği’nden alınarak Ankara’ya getirilir. Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesinde katafalka konulur ve 2 Mart’ta büyük bir törenle Cebeci Asri Mezarlığı’nda toprağa verilir.
Bugün Ne Yapmalı?
Onu anmanın en iyi yolu, kurduğu hayale ortak olmaktır. Bugün bir Hasan Âli Yücel Klasikler Dizisi’nden bir kitap seçerek veya Köy Enstitüleri üzerine bir belgesel izleyerek bu büyük dehanın mirasını onurlandırabilirsiniz.
Işıklar içinde uyu, büyük öğretmen.