‘Kaç Sayfa Okudun?’ Sorusu, Çocukları Kitaptan Uzaklaştırıyor – Damla Kunç Koçman yazdı.
Türkiye’de 7–14 yaş arası çocukların yalnızca küçük bir bölümü düzenli olarak kitap okuyor. Çoğu rapor bu tabloyu çocukların ilgisizliğine bağlıyor. Oysa bir çocuk kitabı yazarı ve yaratıcı düşünme eğitmeni olarak tam tersini gözlemliyorum: Çocuklar hikâyeden uzaklaşmadı. Onları okumaya çağırma biçimimiz değişmedi.
Bugünün çocuğu okumaya kapalı değil. Merak etmek, şaşırmak, gülmek, karakterlerle bağ kurmak ve okuduğu dünyada kendine bir yer bulmak istiyor. Kitap onun için yalnızca sayfalar arasında ilerlediği bir metin değil; kahramanlar sorunları çözdükçe empati kurarak kendi sorunlarına daha rahat bakabildiği bir yolculuk. Bu nedenle, okumak çocuk için soru sorabildiği, kendini deneyebildiği bir alan.
Geçtiğimiz aylarda bir atölyede dokuz yaşındaki çocuklara “Hangi karakter sana benziyor?” diye sordum. İçlerinden bir çoğu: “Ben de böyleyim aslında.” dediği karakter aracılığı ile kendini tanıyor. Asıl mesele kanımca, çocuk bir hikâyenin içinde kaybolduğunda aslında kendini bulmaya başlıyor.
Bu yüzden çocuklara kitap sevgisi kazandırmanın yolu, okumayı bir görev gibi sunmaktan geçmiyor. “Kaç sayfa okudun?” sorusu çocuğu kitaptan uzaklaştırır; çünkü onu bir performansın içine sokar. Oysa “Hangi karakter sana benzedi?”, “Bu dünyada sen olsaydın ne yapardın?”, “Bu hikâyede seni en çok ne şaşırttı?” soruları çocuğun iç dünyasına, hayal gücüne, kendi sesine bambaşka bir kapı açar.
Çocuklar için yazmak sadece bir macera kurmak değil. Onların hayal gücüne, duygularına ve iç seslerine alan açan dünyalar oluşturmak. Kitap okuma alışkanlığı da tam burada başlıyor: Zorunlulukla değil, merakla. Dersle değil, keşifle. Cevaplarla değil, iyi sorularla.
Çocuklara kitap okutmanın en güzel yolu şu: Kitabı bir ödev olmaktan çıkarıp, çocuğun kendi hayal gücüne açılan gizli bir geçide dönüştürmek.
Bu hafta çocuğunuza “Kaç sayfa okudun?” yerine “Hangi karakterle tanıştın?” diye sorun. Farkı kendiniz göreceksiniz.
Damla Kunç Koçman
Çocuk kitabı Yazarı Ve Yaratıcı Düşünme Eğitmeni
