Sarkis, Edirnekâri Çerçeveleri Yeniden Yorumluyor

Sarkis, Edirnekâri Çerçeveleri Yeniden Yorumluyor

Dirimart, Sarkis’in kişisel sergisi ‘Edirnekâri Çerçeveli Beş İkona’ya ev sahipliği yapıyor.

Sanatçının hafıza, zaman ve mekân üzerine uzun soluklu araştırmalarının devamı niteliğindeki bu sergide Sarkis, 18. ve 19.yüzyıllara tarihlenen Edirnekâri çerçeveleri, içine yerleştirdiği aynaların yüzeyine parmaklarıyla uyguladığı özel boyalarla müdahale ediyor, parmak izlerini boya aracı olarak kullandığı kendine özgü tekniğiyle yeniden
yorumluyor.

Sanatçı sergide, çerçevelerin içine yerleştirdiği aynaları yalnızca yansıtan değil, hafızayı da barındıran bir yüzey haline geliyor. Bu yaklaşım, Sarkis’in 1989 yılında Maçka Sanat Galerisi’nde açtığı Savaş Meleği sergisine ve o dönemde suluboyayla gerçekleştirdiği ikonlara referans verirken; Floransa’daki Santa Croce Bazilikası’nda, 1966 yılında yaşanan sel felaketinin ardından Cimabue Haçı’na yapılan onarımdan ilham aldığı restoratif yöntemlerle buluşuyor.

Sergi sürecinde, iki yüzyıllık geçmişin izlerini taşıyan ve boya yüzeyleri zamanla solmuş çerçevelerde kullanılan pigmentler, Sabancı Üniversitesi Nanoteknoloji Merkezi’nde analiz edildi ve Cadence Boya işbirliğiyle yeniden üretildi. Böylece, iki yüzyıllık çerçevelerin renkleri bugünün malzemeleriyle tazelenerek yeni bir yaşam kazandı.
Edirnekâri çerçevelerdeki renklerin ilk uygulandıkları günkü canlılık ve tazeliğine yeniden ulaşılmasını da mümkün kıldı.

Her biri 18. ve 19. yüzyıl Edirnesi’nin çokkültürlü yaşamına selam niteliğinde farklı kadın isimleriyle adlandırılan bu ikonalar, yalnızca mimari birer obje değil; zamanın tanıkları olarak sergide yer buluyor. Edirnekâri süslemeler, Osmanlı coğrafyasındaki kültürel yayılımın ve estetik hafızanın taşıyıcıları olarak geçmişin görsel dilini bugünün duyusal deneyimiyle buluşturuyor.

Edirnekâri Çerçeveli Beş İkona, Sarkis’in ekibiyle birlikte parmak izlerini bırakarak bedenselleştirdiği; pigmentler, çerçeveler ve yansımalar aracılığıyla zamanın farklı katmanlarını üst üste getirdiği bir hafıza sahnesine dönüşüyor. Sergi, 3 Eylül–12 Ekim 2025 tarihleri arasında Dirimart Dolapdere’de ziyaret edilebilir.

Sarkis Kimdir? (d. 1938, İstanbul)

Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nden mezun oldu. 1960 yılında İstanbul Sanat Galerisi’nde ilk kişisel sergisini gerçekleştirdi. 1964’te Paris’e yerleşti. Eserleri Centre Pompidou, Paris; Guggenheim, New York; Musée d’Art Modernede la Ville de Paris; Kunst-und Ausstellungshalle, Bonn; Louvre Müzesi, Paris; BodeMüzesi, Berlin; Fondazione MAXXI ve Kunsthalle Düsseldorf gibi önde gelen kurumlarda sergilendi. 2015’te 56. Venedik Bienali Türkiye Pavyonu’nda Türkiye’yi temsil etti. Son dönem kişisel sergileri arasında Future Lies Ahead 1993–2023, Daejeon Museum of Art, Daejeon (2023); 85 Çığlık: Munch’tan Sonra, Dirimart, İstanbul (2023); 7 Tage 7 Nächte, Kunsthalle Baden-Baden, Baden-Baden (2023); SONSUZ, Arter, İstanbul (2023); Çaylak Sokak, Arter, İstanbul (2019); Ayna, Dirimart, İstanbul (2017) ve L’ouverture, İstanbul Modern, İstanbul (2009) yer alıyor. Katıldığı önemli sergi ve bienaller arasında 6. Mardin Bienali, Mardin (2024); 2., 4. ve 14. İstanbul Bienali (1989, 1995, 2015); 10. Lyon Bienali, Lyon (2010); 2. Moskova Bienali, Moskova (2007); 3. Şanghay Bienali, Şanghay (2000); 4. ve 8. Sidney Bienali, Sidney (1982, 1990); documenta VI ve VII, Kassel (1977, 1982) ve When Attitudes Become Form, Kunsthalle Bern (1969) bulunuyor. Sanatçı ayrıca 2015 yılında Ermenistan Pavyonu’nun grup sergisinde yer aldı. Sarkis’in eserleri Centre Pompidou, Paris; MAMCO, İsviçre ve İstanbul Modern’in yanı sıra çeşitli özel koleksiyonlarda yer alıyor. Sarkis Paris’te yaşıyor ve çalışıyor.

Geçmişin Denizci Hastalığı, Bugünün Sessiz Tehdidi: ‘Skorbüt’