Sanatın Sosyal Ve Siyasal Politikalardaki Mesajı Nedir?
Salih Erdem Azıtmaz yazdı...
Sanatın Sosyal ve Siyasal Politikalardaki Mesajı Nedir? – Salih Erdem Azıtmaz yazdı.
Öncelikle sanat; kendi içinde ve etrafında çeşitlilik içeren, kültür seviyesi gelişmiş ve gelişmekte olan toplumlarda kabul görmüş, medeniyet tarihinin yükselen yıldızıdır. Topluma yönelik, geçmişten ve günümüzden örneklemeler yaparak geleceğe aktarımı var eden, yaşanılanlardan ders çıkarılmasını sağlayan, güçlü ve sağlam temeller üzerinde önümüzdeki nice yüzyılların kapısını aralayan hayati odak noktamız, can damarımız hiç şüphesiz ki sanattır.
Örneğin, güncel olarak gündemde daima önemini koruyan, kamuoyu olarak hepimizin bildiği ve yakından takip ettiği başlıca konular; Gazze ve Filistin’in haklı mücadelesi, Avrupa’nın sosyoekonomik gelişimi, Türkiye genelinde çalışması devam eden arkeolojik kazılar, Türkiye’nin ekonomik ve demografik yapısı, depremler vs. sanatsal bağlamda pek çok pratik ve teknikte ele alınıp ulusal ve uluslararası alanda izleyicilere, aydın kişilere, halkın takdiri ve beğenisine sunulmaktadır. Belirli hukuki kuralları ve saygı sınırlarını aşmadan yapılan, gündemi anlatan, toplum adına kritik durumları ifade eden her sanatsal çalışma, aydın kişiler, akademisyenler, yazarlar, ressamlar, sanatçılar, siyasiler ve stk temsilcileri tarafından genellikle kabul görmekle birlikte desteklenmektedir.
Sanatsal çalışmalarda ‘’eleştirel bakış açısı‘’ esastır. Eleştirel bakış açısı dahilinde yapılan sanatsal çalışmalar, sözlü ve yazınsal açıklamalar, önce bireyi, sonra aileyi daha sonra da toplumu geliştirir ve geleceğine yön verir. Politik bağlamda, ‘’Sosyal ve Siyasal‘’ konjonktürün konumu, sanat ile doğrudan ya da dolaylı olarak ilişkilendirilebileceği için ‘’eleştirel bakış açısı‘’ aslında işin özünde topluma mesaj verendir. Sanatın her dalında özellikle resim, müzik, heykel, tiyatro, edebiyat gibi alanlarda – Sosyal ve Siyasal – politik mesaj veren, söz konusu olan bakış açısıdır.
Detayı ile bahsedecek olursam; en önemlilerinden hayatımızın içinde olan ‘’karikatürler‘’ ve ‘’tiyatrolar‘’ politikayı ve politik anlayışı eleştirel bakış açısı olarak işleyen en etkili sanatsal yöntemdir. Usta sanatçımız Levent Kırca’nın siyasi tiplemeleri ve skeçlerdeki işlediği konular, sosyal ve siyasal politikalardaki gelişmeleri çok ciddi anlamda anlatan, önemli bir üslup ve tavırdır. Beraberinde, müzik ise ‘’sosyal politika‘’ ile anlamlandırılabilir. Sosyal ve siyasal politikalara yönelik bir tepkiyi, bir görüşü veya toplumsal anlayışı gelişmiş ve gelişmekte olan toplumlar, sanatsal tavır ile ifade ederler. Muhalefeti; akılcı, mantıksal ve güçlü olan, bir o kadar da zenginleşen ülkeler, ‘’eleştirel bakış açısı‘’nın geniş ve iradelerinin çelikten sağlam olmasının sayesinde dimdik ayaktadır. Şunu da gayet açık ve net bir şekilde ifade etmem gerekir ki; ‘’eleştirel bakış açısı‘’ denildiği zaman zihinlerde mütemadiyen ‘’olumsuz algı‘’ oluşmamalıdır. Yerine göre olumlu eleştiriler, yerine göre olumsuz eleştiriler yapmak mantıksal anlamda en uygun kabul görülendir. Birey, kendisini hiçbir zaman sanattan ve siyasetten soyutlamamalıdır. Sanat ve siyaset ‘’bireyin ve bireylerden oluşan toplumların‘’ merkezinde ortaya çıkar.
Bireyler arasında eşitliği, toplum ve aileler içinde ise düzenin sürdürülebilirliğini amaçlayan sosyal politikalar, her alanda olduğu gibi okudukça, araştırıldıkça, toplumun içinde aktif oldukça çok daha iyi anlaşılır ve geliştirilmeye açıktır. Detaylarının tümü ile incelendiğinde bir bütün halinde ‘’sanat‘’, eleştirel bakış açısı ile iyileştirici güce de muhakkak sahiptir. ‘’Sanatın, sosyal ve siyasal politikalardaki mesajı doğru yönde kullanıldığı sürece ayrıca haklı ve etkili bir güce sahip olur. Nice kültürlerden etkilenen, istifade eden yani faydalanan sanat, her şeyden önce insanın kendi zihninde bir mantıksal ağ, özümsenmiş, benimsenmiş bir his, bir fikirsel ve düşünsel mesaj oluşturmalıdır ki, politik anlamda ‘’sosyal ve siyasal‘’ olarak mesajı etkili bir şekilde kendi çevresine, etrafındakilere ve dış dünyaya ‘’tarafsızlık‘’ ilkesi doğrultusunda rahatlıkla aktarabilmelidir. Zihinsel anlamda algı yönetimi açık olan bir birey, söz konusu olan ifade edilenlerin devamında eğer ‘’fikirsel ve düşünsel‘’ bağlamda mesaj oluşturacaksa ve topluma sosyal ve siyasal bir şekilde aktaracaksa ‘’tarafsızlık‘’ ilkesine mutlaka dikkat etmelidir.
Sanat, içinde barındırdığı çeşitli farklılıklar ve benzerlilikler ile toplumun tamamına sahip çıkan etkileyiciliği yüksek nitelikli bir eylemdir. Birey, herhangi bir konu ile ilgili olumlu veya olumsuz tepkisini her zaman ‘’sanat‘’ aracılığıyla ifade etmesini öğrenebilmelidir. Toplum ve aile sorumluluğu doğrudan sosyal politikaların himayesinde olduğu için, bireyin gerekli ilgi ve desteği alması gerekir. Sanatın verdiği politik mesaj tartışmaya açıktır. Zihnin, algılama sistemi kişiden kişiye göre farklı olabilir. Her kişinin aynı anlamı algılamasını beklememek gerekir. Sanat, özgünlük ve özgürlükte mutlak esastır. Özgün ve özgür olmayan ‘’sanat‘’ herhangi bir konuda sosyal ve siyasal anlamda politik mesajlar vereceği zaman pek de hoş karşılanmamaktadır. Her işte ve prensipte olduğu gibi sanatta, sosyal ve siyasal politikalarda da ilkeler mevcuttur. Sanat, daima özgün olmalıdır. Sosyal ve siyasal politikalar ise genellikle eşitlik ve adalet içerisinde makul görülen, sürdürülebilir işlevselliği düzenli olacak şekildedir. Sanat, insanlığın ortak dilidir. Sanat evrenseldir. İfadelerimin beraberinde ‘’sanat, sosyal ve siyasal politika‘’. tarihin, köklü kültür ve medeniyetin, insanlığın izlerini taşımaktadır. Bu izler, mutlak birer önemli belge niteliğindedir. Öğreticiliği etkili olacak şekilde hayatımıza vakıf olan belge niteliğindeki izler, bireyin sanat, sosyal ve siyasal politikalar alanında bilinçlendirilmesini sağlamaktadır.
Eleştirel bakış açısı, bireyin bilinçlendirilmesi vs. ilgili konu bağlamında topluma muhakkak; tarihsel, kültürel, sanatsal, sosyal ve siyasal anlamda büyük faydalar sağlayacaktır. ‘’Neden?, Nedir?, Niçin?‘’ sorularının karşısında izahı mevcut olduğu takdirde, içeriği anlamlandırıldığında bireyden topluma gönderilen mesaj, uygun kabul edilebilir. Velev ki izahı mevcut olmazsa, geçmişte olduğu gibi günümüzde de mizahi olarak ilgili politik mesaj ‘’eleştirel bakış açısı‘’ sayesinde paylaşılabilir. Mizahta, karikatürün ve tiyatronun varlığı önceliklidir.
Unutulmamalıdır ki; sanatın mesajı ve beraberindeki amacı sosyal ve siyasal politikaların içinde ‘’eleştirel bakış açısı‘’ arayışında olmak, söz konusu olan politikaları yorumlayabilme kabiliyetini kazandırmaktır.
Son söz olarak Ulu Önderimiz, Başöğretmenimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ümüzün çok özel ve muhakkak değerli ifadesini özellikle belirtmek istiyorum:
‘’Sanatsız kalan bir milletin hayat damarlarından biri kopmuş demektir.‘’
Atatürk’ümüzü ve silah arkadaşlarını sonsuz saygıyla, hürmetle, minnetle anıyorum.
Salih Erdem Azıtmaz
Kaynakça : https://dergipark.com
Milyonlarca Diyabetli Hasta İçin Umut: Yapay Pankreas Geliyor
