Oscar Ödüllü ‘Akıl Oyunları’ Filminin Arkasındaki Yazarın, Bir CIA Ajanının Kızı Olduğunu Biliyor Muydunuz?
Soğuk Savaş’ın en gizemli CIA ajanlarından biri olan Ruzi Nazar’ın kızı, dünyanın en çok okunan biyografilerinden birine imza attı. Oscar ödüllü “Akıl Oyunları” filminin temel aldığı kitabın yazarı Sylvia Nasar’ın yaşam öyküsü, anlattığı hikâye kadar etkileyici.
2002 yılında dört dalda Oscar kazanan Akıl Oyunları (A Beautiful Mind), matematik dehası John Forbes Nash Jr.‘ın yaşamını beyaz perdeye taşıyarak milyonlarca izleyiciye ulaştı. Ancak filmin başarısının temelinde, yıllar süren titiz bir araştırmanın ürünü olan aynı adlı biyografi bulunuyordu. Bu kitabın yazarı Sylvia Nasar, yalnızca başarılı bir gazeteci ve biyografi yazarı değil; aynı zamanda Soğuk Savaş döneminde CIA adına yürüttüğü faaliyetlerle tanınan Ruzi Nazar‘ın kızıdır.
Casus Bir Baba, Gazeteci Bir Kız
1947 yılında Almanya’nın Rosenheim kentinde doğan Sylvia Nasar‘ın annesi Alman, babası ise Özbek asıllı Ruzi Nazar‘dı. Sovyetler Birliği’ne karşı yürütülen Amerikan istihbarat faaliyetlerinde önemli roller üstlenen Nazar, II. Dünya Savaşı sonrasında ABD ile çalışmaya başladı ve uzun yıllar Türkiye’de görev yaptı.
Özellikle Ankara’da bulunduğu dönemde, Sovyet coğrafyasına yönelik operasyonlarda ve Türk-Amerikan ilişkilerinin istihbarat boyutunda etkili isimlerden biri olarak öne çıktı. Ruzi Nazar‘ın adı yıllar boyunca Soğuk Savaş’ın en dikkat çekici istihbarat figürleri arasında anıldı.
Babasının görevleri nedeniyle farklı ülkelerde büyüyen Sylvia Nasar ise çocukluk yıllarının önemli bir bölümünü Türkiye’de geçirdi. Çok kültürlü bir ortamda yetişmesi, ileride gazetecilik kariyerinde geliştireceği analitik bakış açısının da temelini oluşturdu.
Ekonomi Gazeteciliğinden Dünya Çapında Bir Biyografiye
Ekonomi eğitimi alan Sylvia Nasar, kariyerine ekonomi gazetecisi olarak başladı. Fortune dergisinde ve ardından The New York Times‘ta ekonomi muhabiri olarak çalıştı. Akademi ile gazeteciliği buluşturan çalışmaları sayesinde özellikle bilim insanlarının yaşam öykülerine ilgi duydu.
Bu ilginin en önemli ürünü ise 1998 yılında yayımlanan A Beautiful Mind oldu.
John Nash’in Bilinmeyen Mücadelesi
Nasar’ın kitabı, yalnızca Nobel ödüllü matematikçi John Nash’in akademik başarılarını anlatmıyordu. Aynı zamanda paranoid şizofreniyle verdiği uzun mücadeleyi, ailesinin desteğini, bilim dünyasından dışlanışını ve yıllar sonra yeniden saygı gören bir bilim insanına dönüşmesini belgelerle ortaya koyuyordu.
Yazar, Nash’in ailesi, arkadaşları ve çalışma çevresiyle yaptığı yüzlerce görüşme sayesinde bilimsel biyografi alanında örnek gösterilen eserlerden birini ortaya çıkardı.
Kitap yayımlandığında büyük ilgi gördü; National Book Critics Circle Award ödülünü kazandı ve Pulitzer Ödülü finalistleri arasında yer aldı.
Hollywood’un Keşfettiği Hikâye
Sylvia Nasar’ın çalışması kısa süre içinde Hollywood’un da dikkatini çekti.
Yönetmen Ron Howard tarafından sinemaya uyarlanan filmde John Nash’i Russell Crowe, eşi Alicia Nash’i ise Jennifer Connelly canlandırdı.
2002 Oscar Ödülleri’nde En İyi Film, En İyi Yönetmen, En İyi Uyarlama Senaryo ve En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dallarında ödül kazanan film, biyografi türünün en başarılı yapımları arasında yerini aldı.
Tarihin İlginç Tesadüflerinden Biri
Ruzi Nazar yaşamını devletlerin görünmeyen savaşlarına adadı. Kızı Sylvia Nasar ise insan zihninin görünmeyen savaşını anlattı.
Birinin dünyası istihbarat raporları, gizli operasyonlar ve Soğuk Savaş dengeleriyle şekillenirken; diğeri, bilimin, psikolojinin ve insan iradesinin sınırlarını araştıran eserleriyle uluslararası bir başarı elde etti.
Bugün “Akıl Oyunları” yalnızca Oscar ödüllü bir film ya da çok satan bir biyografi olarak değil; Soğuk Savaş’ın gölgesinde büyüyen bir gazetecinin, insan dehasını ve kırılganlığını anlattığı unutulmaz bir eser olarak da hafızalardaki yerini koruyor.
