KÖŞE YAZILARIVeysel Boğatepe

Paylaşılamayan Efsane: YIP MAN

Çin sinema endüstrisinin geneli, özgün ve bağımsız filmler yaptığından Avrupa ile Arap ülkelerinde vizyona girme şansı oldukça kısıtlı ve hatta yok denebilecek düzeydedir. Bu durum, Türkiye için de farksız değildir. Örneğin; Türk seyircisinin 1980’li yıllarda Bruce Lee ile tanımaya başladığı Asya filmlerini, Jakie Chan ve daha sonra da Jet Lee gibi aktörlerin filmleri takip etmiş, 1990’ların sonlarına gelindiğinde ise adeta ambargo uygulanmış gibi sinema salonlarımızda vizyona çıkamamıştır. Uzun bir aradan sonra ilk defa Çin sinemasına ait bir filmin vizyona girmesi beni hem umutlandırdı hem de düşündürdü. Çünkü, 05 Şubat 2016’da vizyona çıkan “Ip Man-3” adlı filmin tüm serisi daha evvel çekilmiş ve “Ip Man-4” ile final yapılmıştı ancak yeni film de vizyona yine “Ip Man-3” adıyla çıktı. Yani ortada iki farklı yönetmene ait iki farklı “Ip Man-3” filmi vardı. Her ne kadar çelişkili gibi görünse de bu durumu Wing-Chun sifu’su (ustası) Yip Man’ın efsanesinden pay kapma yarışından kaynaklandığı şeklinde özetleyebiliriz. Ayrıca Yıp Man efsanesinin dünya çapında Bruce Lee sayesinde yaygınlaştığını ve tanındığını, Wing-Chun tekniğinin temsilcisi sayılan Donnie Yen’in ise bu filmle özdeşleştiğini not olarak düşelim.

Çin dövüş sanatlarını ilk defa dış dünya ile tanıştıran Yip Man, aynı zamanda ilk Kung-Fu ustasıdır. Kendine özgü geliştirdiği Wing-Chun tekniği ile efsaneleşen Yip Man’ın yetiştirdiği öğrencileri arasında Türk seyircilerinin de yakından tanıdığı efsane Bruce Lee de bulunuyor. Bruce Lee, hocası Yip Man’dan öğrendiği Win-Chun tekniğinin dışında Karate, Boks, Tayland Boksu, Jujutsu, Kick Boks, Aikido, Judo, Eskrim, Güreş ve Taekwondo sanatlarını da öğrenmiştir fakat asıl Bruce Lee’yi efsaneleştiren, kendi geliştirdiği Jet Kune Do (Durduran yumruk) olmuştur. Orijinali Yıp Man olan Ip Man filmlerinin dünya çapında ilgi görmesi ve hatta uzun bir aradan sonra Türkiye’de bir Çin filminin vizyona girmesine en büyük katkıyı sağlayan şey Yıp Man’ın, Bruce Lee’nin hocası olması ve bu şekilde tanıtılmasıdır.

Dövüş mü yoksa savunma sanatı mı?

Çinlilere özgü bu sanat genel anlamda her ne kadar dövüş sanatları olarak bilinse de aslında uyum ve odaklanma yani savunma sanatıdır. Temel kurallarını sevgi, saygı, disiplin, nezâket ve sadakâtin oluşturduğu bu sanatın temel amacı da saldırıyı önlemek ve rakibi zarar vermeden etkisiz hale getirmektir. Özellikle Wing-Chun tekniğinin temel kurallarına uyulması zorunluluğu vardır ve öğrencilerinin başka amaçla kullanması, Sifu’ları yani hocaları tarafından yasaklanmıştır. Özünde felsefeyi barındıran savunma sanatlarının felsefesini ihlal edenler aynı zamanda bu felsefeye ihanet etmiş sayılırlar. Seri olarak çekilen Yıp Man filminin genel bir değerlendirmesini de işte bu felsefe üzerinden yapacağız.

Yukarıda da değindiğim gibi Yıp Man filminin serisi,“Yip Man-4” ile final yapmıştı. Fakat vizyona yeni giren “Yip Man-3” ile birlikte toplamda 5 film var. Bu filmlerden ikisi “Yip Man-3” olarak çekildi. Serisi tamamlanmış filmin yeniden çekilmiş olmasının nedeni ise iki farklı yönetmenin, senaristin veya yapımcının, Yip Man efsanesi üzerindeki rekabetidir. Hemen belirtmeliyim ki piyasaya sürülen filmlerden Ip Man’ın miras bıraktığı Wing-Chun sanatının felsefesine en uygun filmler, yönetmen Wilson Yip’in çektikleridir. Yip Man-1 ve 2’nin altında imzası olan Wilson Yip, her ikisinde de Donnie Yen ile çalışmıştır ki, Yıp Man karakteri ve Wing-Chun felsefesiyle oldukça uyumludur. Ancak Ip Man-3 ile finali olan Ip Man-4’ü çeken yönetmen Herman Yau için aynı şeyleri söylemek mümkün değil. Herman Yau, Ip Man’ın çocukluğu ve ilk gençlik yıllarını anlattığı “Ip Man-3”de, Yu-Hang To, final de ise Chau-Sang Wong ile çalışmıştır. Yani onun filmlerinde Yip Man’i iki farklı oyuncu canlandırmıştır.

Yip Man’ın paylaşılamayan efsanesi

İkinci bir “Ip Man-3” filmi, 05 Şubat 2016’da vizyona girdi fakat seri film olması bakımından finalinde çekileceği büyük bir olasılık olarak görünüyor. Bu durumda Herman Yau, 3 ve 4’ü çekerek final yaptığından en azından seriyi tamamlamış ve Yip Man efsanesinden alacağını almıştır. Wilson Yip ise 1 ile 2 çektikten sonra ara vermişti ve finali çekip çekmeyeceği belli değildi. Wilson Yip, 2016’da “Yip Man-3” ile karşımıza çıktı ancak bu film de final değil, devam filmiydi. Wilson Yip imzalı yeni “Ip Man-3”te ise Yıp Man’ı yine Donnie Yen’in canlandırması filmi kurtarmaya yetmiyor çünkü Wilson Yip, ilk iki filmde Yip Man efsanesine odaklanırken son filmde ise bu felsefeden uzaklaştığı gibi savunma sanatını, Doğu ile Batı’nın savaşı olarak sloganlaştırmış. Ayrıca 10 dakikalık sahnesi olmayan ve hikâyeye bir şey katmayan Amerikalı boks şampiyonu Mike Tyson ile Donnie Yen arasında başrolü paylaştırarak hikâyeyi sıradanlaştırmış ve diğerlerinin tekrarı durumuna düşmekten kurtulamamış.

sahne1Sifu (usta)Yip Man’ın 1950’lerdeki yaşamının biyografik olarak ele alındığı filmin basit ama dramatik bir konusu var. Asya filmlerinin değişmez konusu olan Kung-Fu okulu ve bu okulu yasadışı yollardan ele geçirmeye çalışan çete, Hong Kong polisi ve Ip Man arasındaki mücadele konu ediliyor. Yönetmen Wilson Yip’in, Batının en güçlü yumruklarından Mike Tyson ile Asyalı bir kung fu hocası Donnie Yen’i bir araya getirmesi her ne kadar seyirciyi heyecanlandırmış olsa da hayal kırıklığı yaratıyor. Çünkü bu taktik Bruce Lee’nin filmlerinde de denenmişti. Ayrıca iç içe geçmiş hikâyelerle katmanlı bir yapı oluşturan Wilson Yip, Batı ile Asya gücünü dengelemek için Donnie Yen’in beceri ve yeteneklerini de oldukça kısıtlamış. Asya’nın batı ile güç dengesini, batının şımarıklığı üzerinden, Mike Tyson’a “karşımda 5 dakika dayanabilirsen gitmene izin vereceğim” şeklinde meydan okutarak vermiş.

Yine de Batı’yı simgeleyen fakat pastanın süsü olmaktan öte bir anlam taşımayan Mike Tyson ile Asya’nın simgesi Donnie Yen’in karşılaştığı bu kısa sekansı, filmin artıları arasında sayabiliriz. Bütçesi 36.000.000 dolar olduğu söylenen filmin finali çekilir mi bilmiyorum fakat Donnie Yen’in, diğer filmlerini izlemeden bu filme gitmenizin sadece eğlencelik olacağını şimdiden söyleyebilirim.

Veysel Boğatepe


Ip Man-3
afiş (1)

Orijinal Adı : Yip Man
Yapım Yılı : 2016
Tür : Aksiyon, Dövüş, Biyografi
Ülke : Çin / Hong Kong
Vizyon : 05 Şubat 2016
Yönetmen : Wilson Yip
Senaryo : Lain-yu Leung, Edmond Wong, Chan Tai-Li
Yapımcı : Bak-Ming Wong
Müzik : Kenji Kawai
Oyuncular : Donnie Yen, Mike Tyson, Patric Tam, Lynn Hung, Jin Jhang, Kent Cheng, Meng Lo, Chan Kwok-Kwan.

Veysel Boğatepe kitaplarına buradan ulaşabilirsiniz:
http://kitapdevrimi.com/index.php?route=product/search&search=veysel%20Bo%C4%9Fatepe

Veysel Boğatepe Kitapları

BU HABERLER DE İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı