Edebiyatın İzinden Tarihin Tuvaline: Haydar Özay’ın Büyük Yolculuğu

Edebiyatın İzinden Tarihin Tuvaline: Ressam Haydar Özay’ın Büyük Yolculuğu – Sertaç Çelik yazdı.

Ressam Haydar Özay, resim sanatını yalnızca estetik bir alan olarak değil, belleğin ve kültürel hafızanın taşıyıcısı olarak gören bir sanatçı. Çocukluğunda okuduğu Ağrı Dağı Efsanesi’nden aldığı ilham, 20. yüzyılın büyük devrimci figürlerine; Pir Sultan’dan Karacaoğlan’a, Muhlis Akarsu’dan Ruhi Su’ya uzanan geniş bir geleneğin izleri, onun resimsel dünyasının sürekli büyüyen haritasını oluşturuyor.

İşte bu çok katmanlı sanat yolculuğu, 10–30 Aralık 2025 tarihleri arasında Maltepe Belediyesi Türkan Saylan Kültür Merkezi’nde İstanbullularla buluşuyor.

“Don Kişot’tan Trenli Resim’e, Petöfi’den İnce Memed’lere Edebiyat ve Tarih Portreleri” başlıklı sergi, Haydar Özay’ın son yıllardaki üretimlerini ve geçmişten bugüne uzanan resimlerinin seçkin örneklerini bir arada sunuyor.

EDEBİYATIN, ŞİİRİN VE TARİHİN AYNI TUVALDE BULUŞMASI

Özay’ın resimleri, kültür tarihinin büyük yüzlerini yalnızca betimlemiyor; onları zamanın dışına taşıyan canlı anlatılara dönüştürüyor.

Goethe’nin Faust’u ile İbsen’in Peer Gynt’ü insan ruhunun derin çatışmalarını renklerin iç sesine bırakarak tuvale yerleşiyor.

Nâzım Hikmet, Sandor Petöfi, Orhan Kemal ve Yaşar Kemal gibi edebiyatın büyük adları, sanatçının fırçasında yeni bir kimlik kazanıyor; onların sözü resme, resim yeniden söze dönüşüyor.

Yaşar Kemal’in “Ağrıdağı Efsanesi” ve “İnce Memed” romanlarından esinlenerek yaptığı resimler, Özay’ın çocukluk yıllarından bugüne taşıdığı edebi izleri görünür kılıyor. Nâzım Hikmet üzerine yaptığı 100 parçalık büyük seri ise hem Türkiye’de hem Avrupa’da geniş karşılık bulan bir hafıza çalışması niteliği taşıyor.

“TRENLİ RESİM”: ZAMAN KATMANLARINA AÇILAN BİR KAPI

Serginin en özel duraklarından biri, 1997–2002 yılları arasında yapılan ve artık Özay’ın imzası hâline gelmiş olan “Trenli Resim” görsel hafızaya kazınmış bu dev tuval, insan kalabalıkları, zamanlar arası geçişler, kırılmış çerçeveler ve bir kıyı manzarasıyla, hem geçmişi hem geleceği aynı sahnede buluşturuyor. Yaklaşık otuz yıl önce yapılmış olmasına rağmen hâlâ güncel, hâlâ çağıran bir resim…

EDEBİYAT KAHRAMANLARIYLA YENİ BULUŞMALAR

Cervantes’in ölümsüz gezgini “Don Kişot” ise bu sergide özel bir bölümde yer alıyor. Sanatçı, “Don Kişot”un rüzgâra karşı duran cesur gölgesini ilk kez gün yüzüne çıkacak resimleriyle ziyaretçiye sunuyor. Hayal ile hakikat arasındaki o ince çizgi, Özay’ın tuvalinde yeniden aydınlanıyor.

BİR TUTKUNUN, BİR HAFIZA ARAYIŞININ RESSAMI

Erzincan’da başlayan bir çocukluk…

İstanbul’da Mimar Sinan Güzel Sanatlar Fakültesi’nde büyüyen bir sanat dili…

Büyük tuvallere duyulan sevda; “Gezi Resmi”, “Palaspandıraspera”, “Büyük İstanbul Resmi” gibi anıtsal işler…

Rosa Luxemburg’dan Engels’e, Marx’tan Aşık Veysel’e, tarihin ve kültürün büyük figürlerine uzanan güçlü bir resimsel hat…

Haydar Özay, hem bir tarih ressamı hem de edebiyatın, müziğin ve tiyatronun ressamı olarak üretmeye devam ediyor.

Sertaç Çelik

SERGİ BİLGİLERİ

Yer: Türkan Saylan Kültür Merkezi – Maltepe Belediyesi
Tarih:10–30 Aralık 2025
Açılış:10 Aralık Çarşamba, 19.00
Adres: Gülensu Mahallesi Nar Sokak E-5 Yan Yol, Maltepe / İstanbul (Gülsuyu Metro Durağı)

HAYDAR ÖZAY KİMDİR?

1969’da Erzincan’da doğdu. Erzincanlı aile 1973’te İstanbul’a göç etti.

1988’de Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümü’ne girdi.1996’da MSÜ Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümü Neş’e Erdok Atölyesi’nden mezun oldu.2001’de MSÜ Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümü’nde Yüksek Lisans yaptı: “Resim Sanatında Melankoli” ve aynı yıl Melankoli Resmi’ni (220 X 758 cm.) tamamladı.

Melankoli Resmi ile başladığı dev tuvallere, kendi atölyesinin dışında da atölyeler oluşturarak devam etti.

2005’te Aksaray’da yaptığı bir duvar resmiyle ( 540x 322cm) büyük resimlerini yapmayı sürdürdü.

2006’da metruk Şan Tiyatrosu sahnesine gerdiği 70 metrekarelik Büyük İstanbul Resmi’ni (14×5 m.) tamamladı.2007’de bu resmin çok özel tasarımı ve boyutu ile hatırlanan “Şan Tiyatrosu’nda Büyük İstanbul Resmi “katalogunu yayınladı.

2007’de Lidia Ferrara’nın Haydar Özay’a ithaf ettiği İtalyanca  “ Wonder- Il pittore della impalcatura”, “ Mucize- İskele Ressamı” adlı şiiri, 2009’da Roma’da Villa Celimontana’da “Video-poem” olarak sergilendi.

2008’de Palaspandıraspera (5x 10 metre) resmini, 2010’da 40 parçalık devasa boyutlarda olan Kağıt Akrilikler resmini bitirdi ve Çanakkale Bienali’nde 20 parçasını sergiledi.

2014-2015 yılları boyunca, Mimarlar Odası terasında kurduğu atölyede 50 metrekarelik (5×10 metre) Gezi Resmi’ni tamamladı.

Ressam Haydar Özay’ın resimlerinin yapım öyküsü ile aile öyküsünün birlikte anlatıldığı Türkçe ve İngilizce biyografisi 2016’da yayınlandı. (Gezi Resmi, Gezi’nin Eseri Dev Bir Tablo, The Painter of Gezi, Eternal Painting Gezi).

2016-2018 yılları arasında dünya tiyatro klasiklerinden Ibsen’in Peer Gynt’ü ve Goethe’nin Faust’u için 100 kadar resim yaptı.

Büyük şair Nâzım Hikmet’in “ Karlı Kayın Ormanı”,“Masalların Masalı” ve “Salkımsöğüt” şiirlerinden resimler yaptı.

2018’de Karl Marks’ın 200. doğum yılı anısına yaptığı resimler Almanya’da büyük beğeni ile karşılandı.

Sanat ve siyasette Türkiye ve dünya tarihine mal olmuş pek çok ismin resimlerini yapmaya devam etti.

2018’den 2022’ye, şiire ve şairlere olan ilgisini 19. yüzyılın büyük Macar şairi Sandor Petöfi için yaptığı resimlerle devam ettirdi.

100 parçalık Nazım Hikmet resimlerini İstanbul, Ankara ve Berlin’de toplamda 6 kez sergiledi.

Halk ozanı Aşık Veysel’in yaşamından, türkülerinden esinlenerek resimler yaptı.

Nâzım Hikmet ve Aşık Veysel resimlerinden dört PTT pulu basıldı.

Yapılışından yaklaşık 20 yıl sonra Melankoli resmini 4 farklı sergide yeni sanatseverlere sergiledi.

Haydar Özay’ın resimleri Türkiye’de ve yurtdışında poster, kartpostal, dergi ve kitap kapaklarında basıldı, basında geniş yer buldu. Kişisel sergilerinin yanı sıra çok sayıda karma sergilere de katıldı.

Yaşar Kemal’in Ağrıdağı Efsanesi ve İnce Memed romanlarından esinlenerek yaptığı resimlere devam etti. Bunlara Yaşar Kemal portrelerini de ekledi.

Edebiyatın, şairlerin, tiyatronun ressamı olarak da adlandırılabilecek ressam Haydar Özay tutkuyla eserlerine durmaksızın yepyeni başlıklar ekliyor. Kitaplara ve yeni sergilere dönüştüreceği  yeni resim koleksiyonlarını sürdürüyor

2025 yılı aynı zamanda,  kendine özgü ve güçlü üslubuyla tanınan ressam Haydar Özay’ın Tevfik Fikret resimlerine de başladığı yıl oldu.

2024’ten 2025’e edebiyat dünyasına olan bitmeyen ilgisini yeni başlıklarla durmaksızın devam etti. Sanatçı Yunan şair Ritsos ve Polonyalı büyük şair Adam Mickiewicz’le ilgili resimlerini sürdürdü.

Cervantes’in Don Kişot eserinden 40 resimlik bir koleksiyona 2025 yılından itibaren çalışmaya devam etti

Ressam Haydar Özay, 1998 yılında Özgür Üniversite’de kurduğu resim atölyesinde resim derslerine devam etmekte ve resim çalışmalarını İstanbul’daki atölyesinde sürdürmektedir.

Organ Bağışının Önemi: Türkiye’de 32.982 Kişi Organ Nakli İçin Sıra Bekliyor