Emek, Hafıza ve Mücadele: Sefer Güvenç’in Ardından
Sertaç Çelik yazdı...
Emek, Hafıza ve Mücadele: Sefer Güvenç’in Ardından – Sertaç Çelik yazdı…
Sendikacı, örgütçü ve mübadil hareketinin öncülerinden Sefer Güvenç, bir süredir tedavi gördüğü İstanbul Kartal’daki Dr. Lütfi Kırdar Hastanesi’nde yaşamını yitirdi. Akciğer ve kolon kanseri nedeniyle yaklaşık 20 gündür yoğun bakımda bulunan Güvenç’in ölümü, emek ve mübadil camiasında derin bir üzüntü yarattı.
23 Nisan 1945’te, mübadeleyle Selanik-Langaza’dan Tekirdağ Malkara Doluköy’e göç eden bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Sefer Güvenç, Türkiye solunun, sendikal hareketinin ve mübadil hafıza çalışmalarının önemli isimlerinden biri oldu.
1972 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’nden mezun olan Güvenç, 12 Mart öncesinde Dr. Hikmet Kıvılcımlı’nın çıkardığı Sosyalist gazetesi çevresinde yer aldı. Bu dönemden itibaren işçi sınıfı mücadelesi ve sendikal örgütlenme, hayatının merkezine yerleşti.
1972 sonrasında Tekstil Sendikası’nda örgütlenme uzmanı olarak çalışan Güvenç, bu sendikanın sosyalistlerin yönetimine geçmesinde etkin rol oynadı. 1974’te kurulan Türkiye Sosyalist İşçi Partisi’nde işçi ve sendika alanında çeşitli görevler üstlendi; 1978’den itibaren DİSK’te Örgütlenme Dairesi’nde örgütlenme uzmanı olarak çalıştı. 12 Eylül askeri darbesi sonrasında sendikal faaliyetleri nedeniyle tutuklandı ve bir süre cezaevinde kaldı.
12 Eylül sonrasında mücadelesini mübadil hafızası alanına yoğunlaştıran Güvenç, Lozan Mübadilleri’nin bir araya gelmesi ve örgütlenmesinde öncü rol üstlendi. 1999’da başlatılan “Büyük Mübadil Çocukları” girişiminin aktif bileşenlerinden biri oldu; 2001 yılında kurulan Lozan Mübadilleri Vakfı’nın kurucuları arasında yer aldı ve uzun yıllar vakfın genel sekreterliğini yürüttü.
Sefer Güvenç, yalnızca bir örgütçü değil, aynı zamanda mübadele belleğini kalıcı kılmaya çalışan üretken bir kültür emekçisiydi. Lozan Mübadilleri Vakfı Yayınları’ndan çıkan çalışmaları arasında;
Avrupa Kültür Başkenti Mübadele Müzesi, Mübadele Öncesi ve Sonrası Eski ve Yeni Adları ile Kuzey Yunanistan Yer Adları Atlası, Hasretin İki Yakası-Mübadil Aile Öyküleri ve Belleklerdeki Güzellik-Mübadele Türküleri yer alıyor.
Bu çalışmalar, mübadeleyi yalnızca tarihsel bir olgu olarak değil, yaşayan bir kültürel hafıza olarak ele almasıyla öne çıkıyor.
Sefer Güvenç’in cenazesi, 3 Şubat’ta Köyceğiz Zaferler Köyü’nde, daha önce yaşamını yitiren eşinin yanına defnedilecek. Onu uğurlamak isteyenler için 2 Şubat 2026 Pazartesi günü saat 22.00’de Harbiye Hilton ve 22.30’da Kadıköy Evlendirme Dairesi önünden araç kaldırılacak.
Sefer Güvenç, ardında emek mücadelesiyle yoğrulmuş bir yaşam, örgütlü bir hafıza ve kuşaktan kuşağa aktarılacak bir mübadil belleği bıraktı.
Sertaç Çelik
